أبو القاسم جنيد الشيرازي ( مترجم : عيسى بن جنيد الشيرازي )
125
شد الإزار في حط الأوزار عن زوار المزار ( مزارات شيراز ) ( ملتمس الأحباء ) ( تذكره هزار مزار ) ( فارسى )
والى قلعه سپيد كرده بودند و در آن قلعه عبادت ميكرد و اوراد و وظائف طاعات را رعايت ميكرد پس يك بار حاكم كسى را در آن قلعه بند كرد و چند ماه بگذشت كه محبوس بود شيخ بوى خبر داد كه هركس كه در غمى يا در دردى يا بندى گرفتار باشد و هفتاد هزار بار سوره قُلْ هُوَ اللَّهُ أَحَدٌ بخواند او را فرج ببخشند از جائى كه نداند . پس آن محبوس هفتاد هزار نوبت بخواند بعد از آن خبر بشيخ داد شيخ فرمود تا وى را خلاص كنند و گفت بهر راه كه خواهد برود اين خبر به حاكم رسيد و وى را خشم كرد شيخ فرمود مردى هفتاد هزار بار سوره اخلاص بخواند اگر او را خلاص نكنند شايد كه در اعتقاد او سستى پيدا شود و من از اين ترسيدم اگر من بسبب او معاقب باشم « 270 » دوستتر داشتم از آنكه در كتاب خدا « 271 » و اعتقاد سستى پيدا شود و اين بنده متزلزل گردد
--> - كلمه باكالنجار در هر سه نسخه عينا به همين املاست كه ما چاپ كردهايم يعنى با نون بعد از لام و قبل از جيم ، و همچنين در مورد اسامى يكى دو تن از ملوك آل بويه كه بعينه موسوم يا مكنى به همين اسم بودهاند اين كلمه در غالب كتب تواريخ فارسى مانند وصاف و گزيده و روضة الصفا و حبيب السير و تاريخ كرمان محمد بن ابراهيم و مجالس المؤمنين و فارسنامهء ناصرى و فرهنگ جهانگيرى و فرهنگ انجمنآراى ناصرى اين كلمه به همين املا يعنى « باكالنجار » با نون بعد از لام مسطور است ، ولى در عموم كتب تواريخ عربى مانند تتمه اليتيمه ثعالبى و ذيل تجارب الامم از ابو شجاع وزير و منتظم ابن الجوزى و معجم الادباء ياقوت و معجم البلدان همو و ابن الاثير و ابو الفدا و فخرى و نجوم الزاهره و نيز در بعضى مآخذ فارسى مانند فارسنامهء ابن البلخى و تجارب السلف و لب التواريخ اين كلمه مطردا و بدون استثنا « ابو كاليجار » يا « باكاليجار » با ياء مثناة تحتانيه بعد از لام بجاى نون مكتوب است ، و گويا همين املاى اخير كتب عربى اقرب بصواب باشد و ظاهرا « كاليجار » لغتى است ديلمى يا گيلك در « كارزار » يعنى جنگ و جدال ( رجوع شود ببرهان قاطع در « كالجار » ) و بنابرين ابو كاليجار يا با كاليجار از جنس ابو حرب و ابو الهيجاء از كنيههاى معمول آن عصر بوده است ، رينولد نيكولسون در مقدمهء انگليسى فارسنامهء ابن البلخى ص 13 - 14 گويد كه در يك نسخهء خطى قديمى از « زيج سنجرى » تأليف ابو منصور خازنى از نسخ موزهء بريطانيه كه تاريخ كتابت آن سنهء 620 هجرى است در جدول ملوك آل بويه كنيهء دو پادشاه از آن سلسله را يعنى صمصام الدوله و مرزبان بن سلطان الدوله را كه معمولا در كتب تواريخ ابو كاليجار ( يا ابو كالنجار ) نوشتهاند در آن نسخه صريحا واضحا « ابو كاليزار » نوشته با ياء بعد از لام و زاء معجمه بجاى جيم . ( نقل از حاشيه شد الازار ) نقل از حاشيه شد الازار ( 270 ) - مد : شوم . ( 271 ) - مد : كتاب .